A czy było coś, co zaszokowało osobiście WAS? Oczywiście oprócz waszego paska z przelewem….

Dziękujemy Ci Bogusiu! Mamy nadzieję, że będziesz nas wspierał pisząc kolejne artykuły.

Niedawno do Naszego zespołu dołączył wieloletni pracownik kasyna niejaki Grona Gniewu. On to właśnie w porozumieniu ze związkami zawodowymi oraz jednym z aktywnych uczestników dyskusji, niejakim Norebo postanowił stworzyć to forum jako naturalną kontynuację rozpoczętej debaty, miejsce zbioru materiałów do przyszłych opracowań, a także jako sposób na konsolidację rozproszonego środowiska. Tak wiec zapraszamy zarówno do czynnego jak i biernego uczestniczenia wszystkich, którzy związani są z kasynem, oraz wszystkich, którzy pragną podzielić się z nami refleksją, jaką mają po przeczytaniu opinii zamieszczonych na forum. Każdy głos będzie dla nas ważny, bo wtedy tylko to będzie miało sens.

Postaramy się wychodzić na przeciw Waszym oczekiwaniom, poruszać tematy, które Was interesują, doradzać w rozmaitych problemach związanych z pracą i środowiskiem krupierskim, dawać Wam wsparcie w formie informacji prawnej, z zakresu bhp, kodeksu pracy. Pomożemy Wam się bronić przed mobbingiem, łamaniem kodeksu pracy, w sprawnym tworzeniu pism do inspektoratu pracy, jeśli z takimi prośbami się zwrócicie.

A teraz nie pozostaje nam już nic innego jak tylko Zaprosić Was do tworzenia tego miejsca razem z nami.

Pozdrawiamy

Założyciele Forum: Grona Gniewu,  Norebo ( twórca tekstów, które właśnie czytacie ) oraz Związki Zawodowe, które również w czynny sposób postanowiły wspierać i współtworzyć tą inicjatywę.

Cały nasz zespół serdecznie wita.

http://www.atest.com.pl/article.php?id=aa1112_2&nrwpisu=130#130

Kasyna gry postrzegane są jako miejsca zabawy ludzi zamożnych. Wiedza o tym, na co narażeni są pracownicy kasyn, jest dostępna tylko nielicznym. Wynika to ze specyfiki środowiska – hermetycznego, strzegącego swoich tajemnic. Autor artykułu przepracował wiele lat w kasynach, co dało mu wiedzę na temat problemów pracowników tej branży.

Na podstawie wytycznych zawartych w normie ISO 10075-1,2,3 sporządzony został schemat czynników stresogennych występujących u pracowników kasyna – inspektorów stołów oraz krupierów.

Czynniki stresogenne, związane z pracą w kasynie, zostały podzielone na pięć grup (ryc. 1):

- wymagania związane z charakterem wykonywanej pracy,

- fizyczne warunki środowiska pracy,

- społeczne i organizacyjne warunki pracy,

- czynniki społeczne poza pracą,

- syndrom pracownika zmianowego (nocnego).

Ryc. 1. Czynniki stresogenne związane z pracą zmianową w kasynie gry (opracowanie autora)

Wymagania związane z charakterem pracy

Pierwszą z wymienionych kategorii są wymagania związane z charakterem wykonywanej pracy. Przede wszystkim jest to praca pod stałym nadzorem. W kasynie wszędzie, poza toaletami i pomieszczeniami socjalnymi, zainstalowane są zamaskowane kamery i mikrofony. Nagrywane jest wszystko. W każdym momencie może być pracownikowi postawiony zarzut, że np. za mało uśmiecha się do klientów. Do tego dochodzi agresywność i złośliwość przełożonych w przypadku nawet drobnych problemów. W takich warunkach łatwo o popełnienie pomyłki. Błędy w kasynie zdarzają się, a jeśli zostaną ujawnione, natychmiast sporządzany jest pisemny raport z incydentu i w konsekwencji osoba, która się pomyliła, traci część premii, przy czym wymiar kary zależy tylko i wyłącznie od decyzji kierownictwa. Ze współpracą zespołową bywa różnie, przeważnie jest jednak na dobrym poziomie ze względu na konieczność przestrzegania procedur. Ale duża rotacja personelu, związana z marnymi zarobkami i uciążliwymi warunkami pracy, powoduje jej pogorszenie.

Krupierzy i inspektorzy stołów (przy grach karcianych) są zobowiązani świadczyć pracę w pozycji stojącej. Przy stołach do ruletki siedzieć mogą jedynie inspektorzy. Praca na nocnej zmianie powoduje odwrócenie naturalnego cyklu aktywności dobowej (dzień – praca, noc – sen). Prowadzi to do dużego dyskomfortu i do fizjologicznych zaburzeń. Zdarza się, że inspektorzy i krupierzy muszą pracować nawet przez 8 kolejnych nocy. Ponadto udręką są ciągłe zmiany w grafikach, związane z rotacją personelu i absencją chorobową. Ulegają one zmianom nawet z godziny na godzinę, a pracownicy stawiani są przed faktem. Ci, którzy oponują, są karani pozbawieniem premii lub nawet zwolnieniem z pracy. Przystosowanie do pracy w ciągłym stresie to poważne wyzwanie i przyczyna dużej rotacji personelu. Ci, którzy pomimo problemów z adaptacją nadal pracują, wykonują swoje obowiązki traktując je jako przymus, konieczność życiową bez poczucia satysfakcji zawodowej.

Fizyczne warunki środowiska pracy

Dużą uciążliwością jest zbyt wysoka temperatura na sali. Latem często przekracza 24°C. Jest to uciążliwe ze względu na wymagany firmowy mundurek, koszula zapięta pod szyją z muchą. Do tego dochodzi hałas. W Polsce norma ustala średnie dopuszczalne natężenie hałasu dla sal interesantów w urzędach i bankach na 50dB. W kasynie źródłem hałasu jest muzyka, głośne rozmowy i krzyki zdenerwowanych klientów przy stołach do gry. Najgorzej jest podczas imprez kasynowych, urozmaicanych koncertami na żywo. Hałas sprawia, że ciężko jest utrzymać wysoki poziom koncentracji. W takich warunkach bardzo łatwo o popełnienie błędu.

Wiele do życzenia pozostawia też oświetlenie miejsca pracy. Problem dotyczy głównie złego dobrania mocy żarówek. Pracodawca, choć jest zobowiązany do zapewnienia oświetlenia elektrycznego o parametrach zgodnych z polskimi normami, często się do nich nie dostosowuje. Oświetlenie stanowisk z ruletkami jest niewystarczające, natomiast oświetlenie na stołach karcianych zbyt intensywne (lampy działają jak promienniki). Jeśli chodzi o system wentylacji, często działa on źle i jest zbyt duszno, za gorąco albo za zimno. Poważny problem stanowi palenie papierosów przez klientów. Pomimo obowiązującej w Polsce od 2010 roku ustawy antynikotynowej nadal wielu klientów pali w miejscach, gdzie obowiązuje zakaz palenia. Ryzyko utraty klientów, a tym samym zysków, sprawia, że kierownictwo pozwala gościom na łamanie ustawy i nie reaguje nawet wtedy, kiedy klient dmucha pracownikowi dymem papierosowym w twarz.

Społeczne i organizacyjne warunki pracy

Agresja ze strony klientów jest dość powszechna. Szczególnie narażeni są na nią krupierzy i inspektorzy prowadzący grę na stołach. Agresja spowodowana jest silnymi emocjami. Goście kasynowi przegrywają niejednokrotnie znaczne kwoty i zdarza się, że nie panują nad swoim zachowaniem. Rzucają przekleństwa i wyzwiska pod adresem obsługującego krupiera. Towarzyszą temu wrogie spojrzenia, niedwuznaczne miny i gesty, a nawet groźby karalne. Dochodzi też do rękoczynów. Najłagodniejszą formą czynnej agresji jest uderzanie pięścią w stół. Ostrzejsze formy to plucie, rzucanie popielniczkami, szklankami oraz w skrajnym przypadkach próby pobicia pracownika oraz dewastacja firmowego sprzętu.

Ryc. 2. Znaczki, które musieli nosić pracownicy kasyna

Personel zmaga się również ze złą atmosferą w pracy. Tworzy ją przede wszystkim kierownictwo, które akceptuje i stosuje opresyjny system. Wszelkiego rodzaju kary są na porządku dziennym, a nagrody i pochwały należą do rzadkości. Dyrekcja toleruje nie tylko różne formy agresji wobec pracownika ze strony bezpośrednich przełożonych, ale również występowanie mobbingu, nazywanego – dla umniejszenia wagi problemu – koleżeńskimi dowcipami. Złą atmosferę w pracy powodują między innymi takie akcje ze strony pracodawcy, jak zmuszanie pracowników do noszenia infantylnych znaczków typu: „Zwróć mi uwagę jeśli się nie uśmiecham”, „Wymagaj ode mnie uśmiechu”, „Powiedz mi proszę jeśli się nie uśmiecham” lub też bardziej stonowanych: „Lubię się uśmiechać”. W odczuciu większości pracowników praca z takimi „ozdobami” ośmieszała ich w oczach klientów i uwłaczała ich godności (ryc. 2).

Przykładem skrajnie nieodpowiedzialnego traktowania pracowników może być sytuacja krupierki, która ze względu na ciążę została przesunięta na stanowisko recepcjonistki, gdzie przez 8 godzin pracowała w pozycji siedzącej przy monitorze komputerowym, bez dostępu do światła dziennego, w miejscu o dużym stężeniu dymu papierosowego. Kiedy odważyła się zaprotestować, usłyszała, że ”ciąża nie jest chorobą i że będzie siedzieć tu aż do rozwiązania”.

W kasynie wszechobecne jest traktowanie pracowników w sposób uwłaczający ich godności, noszący znamiona mobbingu. Sytuacje, w których przełożeni krzyczą na pracowników, używają niecenzuralnego słownictwa, grożą, poniżają, nie należą do rzadkości. Dochodzi też do molestowania seksualnego. Zła atmosfera w pracy przenosi się na konflikty między pracownikami. Polegają one na izolowaniu, rozsiewaniu plotek, ośmieszaniu, krytykowaniu pracy, życia osobistego oraz obsypywaniu wyzwiskami. W odczuciu większości pracowników o sposobie traktowania decydują układy nieformalne, a o awansie nie kompetencje i wiedza, ale zwykłe kumoterstwo.

Czynniki społeczne poza pracą

Do czynników tych należą: warunki do odpoczynku po pracy nocnej, które zależą w dużej mierze od sytuacji lokalowej i rodzinnej, sytuacja ekonomiczna pracownika oraz wsparcie ze strony rodziny, a raczej brak tego wsparcia i zrozumienia. Stosunkowo małe zaangażowanie w sprawy rodzinne podyktowane jest innym trybem życia: w nocy praca, w dzień sen. Powoduje to rozluźnienie więzów rodzinnych, często jest przyczyną konfliktów z domownikami.

Syndrom pracownika zmianowego

Bardzo ważną grupą czynników stresogennych jest syndrom pracownika zmianowego. Zmaga się on z niedoborem snu, ma problemy z zaśnięciem, odczuwa ciągłe przemęczenie, ma trudności z koncentracją. Praca zmianowa powoduje, że sen ulega przesunięciu na porę dnia. Część pracowników nie ma do tego warunków z racji innych obowiązków (np. opieka nad dziećmi). Zdarza się, że pracownik nie może wyspać się od razu (sąsiedzi, dom przy ruchliwej ulicy itp.). Z konieczności śpi wtedy, kiedy jest to możliwe. Zwykle jest to drzemka przerywana wybudzeniami. Praca w nocy pod ciągłą presją, w niekomfortowych warunkach, powoduje, że część pracowników jest wyczerpana, co powoduje problemy z zasypianiem. Osoby, które nie mają odpowiednich warunków do wyspania się w dzień, są chronicznie przemęczone. Praca pod presją przełożonych i klientów, hałas, problemy z oświetleniem, wentylacją, uczucie ciągłego zmęczenia mogą powodować, szczególnie u młodych pracowników lub osób po 40 roku życia, problemy związane z koncentracją, co jest ważne ze względu na specyfikę pracy.

Własne badania

Ryc. 3.Porównanie poszczególnych objawów zmęczenia po pracy na zmianie dziennej i nocnej na podstawie ankiety odczuć subiektywnych pracownika.

Podjąłem próbę oceny uciążliwości za pomocą własnej ankiety, w której każdy z badanych oceniał poziom czynników mających wpływ na jego pracę. Badanie przeprowadzono w marcu 2011 r. Spośród 133 krupierów i inspektorów zatrudnionych w jednym z kasyn w badaniach ankietowych wzięło udział 79 ochotników (59%).

Z wyników badań ankietowych, dotyczących wpływu czynników środowiska pracy na pracujących w kasynie, wynika, że najwięcej osób, bo aż 98% za najbardziej dokuczliwe uznało bóle kręgosłupa, nóg, pleców spowodowane pracą w pozycji stojącej. Częste infekcje górnych dróg oddechowych to skutek słabej wentylacji i dymu papierosowego. W dalszej kolejności uplasowały się: zbyt niskie zarobki – 93%, praca nocna i związany z nią niedobór snu – 86%, presja ze strony przełożonych – 85%, agresja ze strony klientów – 85%.

Wyniki dotyczące występowania objawów zmęczenia po pracy w nocy wskazują, że największą uciążliwością są: zmęczenie fizyczne, zmęczenie oczu, ból kręgosłupa, brak energii, pogorszenie koncentracji. Na rycinie 3 przedstawiono rozkład procentowy częstości występowania poszczególnych objawów zmęczenia. Inspektorzy i krupierzy skarżyli się również na problemy z zaśnięciem (69%) oraz na dolegliwości ze strony układu pokarmowego (44%).

Wyniki testu wg Horne-Ostberga (modyfikacja K. Kwarecki) wykazały, że wśród pracowników kasyna występuje stosunkowo wysoki procent osób z chronotypem wieczornym – 22% i zdecydowanie wieczornym – 5%. Jest to korzystne, lepiej tolerują oni pracę nocną. Większy procent w kasynie pracowników z chronotypem wieczornym niż jest to obserwowane w innych grupach pracowników zmianowych/nocnych może świadczyć o dokonującej się nieustannie samoselekcji.

Na podstawie zamieszczonych powyżej danych należy stwierdzić, że krupierzy i inspektorzy są w bardzo poważnym stopniu narażeni na szereg niekorzystnych czynników występujących w tym specyficznym środowisku pracy. Większość wymienionych czynników ma duży lub bardzo duży wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne pracowników. Warunki pracy w kasynie są skrajnie nieprzyjazne. Jest to praca: źle opłacana, z przewagą zmian nocnych, w większości w pozycji stojącej, pod stałym nadzorem i nieustanną presją przełożonych, dyspozycyjna, obarczona dużym ryzykiem popełnienia pomyłki, wykonywana w nieodpowiednim oświetleniu i temperaturze, w pomieszczeniach słabo wentylowanych, w zadymieniu (dymie tytoniowym), hałasie, pod niekompetentnym kierownictwem, w narażeniu na agresję ze strony klienta, w złej atmosferze, gdzie występuje mobbing.

Bogusław Kurek

Bibliografia

1. Majda T.: Wymagania BHP w biurze: Materiały dla pracodawców, osób kierujących pracownikami i projektantów pomieszczeń pracy, Ośrodek Edukacyjny BHP dla Ciebie, Warszawa.

2. Nachreiner F.: (1995). Standards for ergonomics principles relating to the design of work systems and to mental workload. Applied Ergonomics, 26, 4, s. 259-263.

3. Nachreiner F.: (1999). International standards on mental work – load – The ISO 10 075 Series. Industrial Health, 37, s. 125-133.

4. Zużewicz K.: Praca zmianowa, [w:] Bezpieczeństwo i Higiena Pracy, red. D. Koradecka, CIOP-PIB, Warszawa 2008, s. 607-627.

5. Zużewicz K., Kwarecki K., Waterhouse J.: Skutki fizjologiczne pracy zmianowej, CIOP, Warszawa 2001.

6. Zużewicz K.: Zastosowanie chronofizjologii w prewencji wydarzeń wypadkowych. [w:] Podstawy prewencji wypadkowej, red. Z. Pawłowska, CIOP-PIB, Warszawa 2008: s. 311-327.

7. Obwieszczenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 28 sierpnia 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (DzU nr 169, poz. 1650 ze zm.).

8. PN-EN 12464-1:2004: Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach.